Het verhaal van Mimmik: de microscopische disruptor van de bouwsector

De helft van onze wereld is gemaakt van beton, een materiaal dat verantwoordelijk is voor 8% van alle wereldwijde CO₂-uitstoot. Biomason, een biotechnologiebedrijf dat is ontstaan uit het gedurfde idee om dit te veranderen, heeft een manier gevonden om beton te laten groeien met behulp van bacteriën. Geïnspireerd op de manier waarop koraalriffen dat al miljoenen jaren doen.

Samen met FRONT brengen ze deze levende technologie nu naar de Europese markt. Dit is het verhaal van Mimmik, en van twee mensen die geloven dat planeetvriendelijk bouwen de nieuwe norm kan worden.

Mimmik Tile | FRONT Materials

“Beton bestaat in de kern uit drie dingen: zand, toeslagmateriaal, meestal steen of grind, en een cementgebonden bindmiddel dat alles bij elkaar houdt. Maar om cement te maken heeft de industrie enorme hitte nodig, en daarbij komt heel veel CO₂ vrij,” legt Camilo Restrepo, CEO van Biomason, uit.

“De oprichter van Biomason, architect Ginger Dosier, zag hoeveel cement er in de bouw werd gebruikt en vroeg zich af of er natuurlijke alternatieven bestonden. Ze stelde een eenvoudige vraag: ‘Hoe laat de natuur cement groeien, en kunnen we dat proces nabootsen?’”

Het antwoord vond ze in koraalriffen. Koralen maken een cementachtig materiaal, calciumcarbonaat, waarmee ze hun stevige skelet bouwen. Biomason gebruikt hetzelfde proces, bekend als microbieel geïnduceerde carbonaatprecipitatie.

In dit proces werken bacteriën als microscopisch kleine fabriekjes: ze nemen een bron van koolstof en calcium op en laten die kristalliseren tot calciumcarbonaat. Die kristallen binden het toeslagmateriaal tot een materiaal met de druksterkte van conventioneel beton, zonder bakken in een oven.

“Sterker nog, de CO₂ in de grondstoffen komt niet vrij maar wordt omgezet: vastgelegd in de kristalstructuur van het calciumcarbonaat. Het resultaat is een bouwmateriaal met 60% minder uitstoot dan traditionele cementproducten. En het bereikt zijn volle sterkte in ongeveer 40 uur, tegenover de 28 dagen die conventioneel beton nodig heeft om uit te harden,” zegt Restrepo.

“Dit is de technologie die een alternatief voor beton industrieel haalbaar maakt”

Restrepo werkte 19 jaar in de traditionele cement- en prefab-industrie voordat hij twee jaar geleden bij Biomason kwam. “Ook toen ik met gewoon cement werkte, lag mijn focus altijd op duurzaamheid en innovatie,” zegt hij.

“Ik bleef zoeken naar manieren om het product te verbeteren, duurzamer te maken. Toen ik Biomason tegenkwam, dacht ik: ‘Dit is het.’ Dit is de technologie die een alternatief voor beton industrieel haalbaar maakt. Maar om de rest te overtuigen, moest ik bewijzen dat het net zo betrouwbaar was als het origineel.”

FRONT X Mimmik Tile at MaterialDistrict
Camilo Restrepo op MaterialDistrict, Nederland

Een conservatieve industrie ontwrichten met innovatieve biotech

Zo begon de reis van petrischaal in het laboratorium naar een industrieel product op schaal. “Onze uitvinding naar productie brengen was niet makkelijk; we stuitten op veel weerstand. De cementindustrie heeft decennialang haar fabrieken geoptimaliseerd om één ding heel efficiënt te doen, dus nieuwe ingrediënten of processen worden niet met open armen ontvangen,” legt de Biomason-topman uit.

Maar rond 2019 kreeg Biomason een verrassend aanbod. “IBF, een visionaire Deense prefab-fabrikant, nam contact op omdat ze op zoek waren naar alternatieven voor cement. Ze zagen waar regelgeving en druk van investeerders naartoe gingen en wilden daarop vooruitlopen,” zegt Restrepo.

“Ze waren bereid hun fabriek voor ons open te stellen en het risico te nemen. Samen bouwden we de eerste productiefaciliteit in zijn soort voor tegels van biobeton ter wereld. Een plek waar biotechnologie en industriële prefab-productie elkaar voor het eerst ontmoeten. Het is echte innovatie, niet alleen in het product maar in het hele productieproces.”

De faciliteit produceert momenteel 8.000 vierkante meter tegels per jaar, met plannen om op te schalen naar 20.000. De tegels worden in Europa gedistribueerd door FRONT, het Amsterdamse platform voor duurzame bouwmaterialen onder leiding van Ward Massa en Thomas Zeegers.

Mimmik Tile | FRONT Materials
Mimmik Tile | FRONT Materials

“Duurzaam bouwen moet de vanzelfsprekende keuze worden.”

De verbinding tussen de twee bedrijven ontstond jaren eerder, toen Massa contact zocht met oprichter Dosier nadat zij een prijs had gewonnen voor haar baanbrekende idee. Hij nam contact op, maar de technologie was nog niet rijp en een echt product was nog een verre droom.

In 2020 probeerde Massa het opnieuw, en deze keer stond Biomason op het punt zijn eerste kleinschalige productiefaciliteit in Denemarken te openen. De timing was goed. FRONT had jarenlang een netwerk opgebouwd van vooruitstrevende architecten en ontwikkelaars die juist op zoek waren naar materialen als deze.

“Zij hebben de technologie; wij hebben de route naar de markt,” zegt Massa. “En we hadden allebei hetzelfde doel: duurzaam bouwen de vanzelfsprekende keuze maken, niet de niche-uitzondering.”

Biomason

Een innovatieve tegel die een bewuste én sterke commerciële keuze is

De tegel die Biomason en FRONT maakten heet Mimmik, genoemd naar wat hij doet: het natuurlijke proces nabootsen waarmee toeslagmaterialen worden gebonden. De eerste projecten in Engeland, Nederland en Denemarken bewijzen de tegels nu in echte omgevingen en leveren de prestatiedata om conservatieve kopers te overtuigen.

“Toen een van onze eerste projecten met Mimmik in Londen klaar was, vroeg ik of mensen iets opviel aan de vloertegels, en ze zeiden dat er niets bijzonders aan was,” zegt Restrepo. “Het zal je misschien verbazen, maar dat was precies het antwoord waar ik op hoopte. Ik wil niet dat iemand het verschil merkt. Mimmik moet presteren als elke andere hoogwaardige tegel, en dat doet hij.”

Maar het verhaal erachter is natuurlijk allesbehalve gewoon. Volgens Massa is dat de sleutel om ontwikkelaars nieuwe, schone technologieën te laten omarmen.

“Lopen op deze ogenschijnlijk normale tegels, wetende dat ze een stevig fundament van innovatie zijn. Dan voel je de vreugde.”

FRONT Showcasing Skip Tile and Mimmik Tile at MaterialDistrict
Ward Massa presenteert Mimmik Tile op MaterialDistrict, Nederland

“De duurzaamheidskwaliteiten van een gebouw zijn niet langer alleen een bewuste keuze; ze zijn een commerciële keuze. Vooruitstrevende ontwikkelaars gebruiken materialen als Mimmik om een verhaal te vertellen aan hun investeerders en aan de mensen die gaan werken of wonen in de gebouwen die ze realiseren,” zegt hij. “Een anonieme tegel wordt een sterk verhaal zodra je weet waar hij van gemaakt is. En een sterk verhaal, bovenop de milieuprestaties, voegt echte waarde toe.”

Voor Restrepo is het het gevoel dat alles samenbindt. “Lopen op deze ogenschijnlijk normale tegels, wetende dat ze een stevig fundament van innovatie zijn. Al het werk ligt onder je voeten. Dan voel je de vreugde.”

De wereld kleur geven, tegel voor tegel

Maar er is nog iets aan Mimmik waar Massa en Restrepo met onverholen enthousiasme op terugkomen. Het bindmiddel, dat Biomason Zymecrete™-technologie noemt, is niet grijs zoals gewoon cement. Het is kristallijn.

Steden zijn overwegend grijs omdat het cement in beton grijs is. “Als je het wilt kleuren, moet je er pigment aan toevoegen. Maar Zymecrete is helder, dus onze tegels krijgen de kleur van de toeslagmaterialen die we gebruiken,” legt Restrepo uit. “Je ziet het zand, het grind, de steen. Met Zymecrete zijn de toeslagmaterialen de hoofdrolspelers van de tegel.”

Mimmik Tile

“Beton hoeft niet langer grijs te zijn; je kunt de kleuren en texturen van de aarde erin zien. We brengen de natuur terug in de stad.”

Op de lange termijn zou infrastructuur die met deze technologie wordt gebouwd de geologie kunnen weerspiegelen van de plek waar ze is gemaakt: de lokale steen en de kleur van de aarde, weer zichtbaar onder je voeten.

“Op dit moment zijn straten eentonig door één materiaalkeuze die honderd jaar geleden is gemaakt. Wat als we die standaard veranderen?” vraagt Massa. “We kunnen de natuur terugbrengen in onze steden. Een nieuwe verbinding maken tussen een plek en haar natuurlijke materialen.”

Die verandering kan vandaag beginnen. “Mimmik is nu beschikbaar voor commercieel gebruik en de technologie is klaar om op te schalen,” zegt Massa. “We verwachten veel interesse van de vernieuwers in de sector. En voor elke architect, ontwikkelaar of bouwer die zich ooit heeft afgevraagd of er een betere manier van bouwen is, is Mimmik het bewijs. Planeetvriendelijk bouwen zou niet het alternatief moeten zijn. Het zou de norm moeten zijn.”